Bokrijk op Internationale Interieur Biënnale Kortrijk

Geïnspireerd door het verleden

Bokrijk zette recent de herpositionering in met als doel de relevantie van het erfgoed voor nu en de toekomst duidelijk te maken. Dit door de gebouwen, objecten, hun maker en de bezoeker van vandaag op nieuwe manieren met elkaar in contact te brengen. De focus ligt op hedendaags vakmanschap. Zo bracht curator Bart Lens het idee naar voren om ‘bedenkers’ en ‘makers’ samen te laten werken aan een gezamenlijk project: de herinrichting van het kasteel. Tien ontwerpers kregen de opdracht een hedendaagse invulling of object voor het kasteel te ontwerpen. Inmiddels zijn er vijf geproduceerd die Bokrijk op de Interieur Biënnale presenteerde tijdens de editie 2016. De voorstellen zijn geïnspireerd op bestaande collectiestukken van het Openluchtmuseum en houden een duidelijk verband met gebruiksvoorwerpen van vroeger. Vakmanschap, een eerlijk maakproces en een eigentijds beeld vormen de inzet.

BKRK stoel, massief eikenhout en gepoedercoat metaal, Studio Segers (Bob en Wim Segers)

Studio Segers ontwerp een eerlijk meubel dat de tand des tijds kan weerstaan. De driepotige archetypische ‘BKRK stoel’ met rugsteun is stapelbaar. De poten zijn opgebouwd uit ronde massief eiken onderdelen. Zitvlak en rug zijn eveneens samengesteld uit massieve delen. De connectie van zitvlak en poten wordt gemaakt door een metalen deel  dat verwijst naar de opbouw van gereedschap. Deze stoel vraagt om vakmanschap, dit is geen industrieel product.  

One day the hunter becomes the prey, massief populier, Frits Jeuris

De sculptuur is geïnspireerd op de jachtkamer met zijn trofeeën. Jeuris speelt met begrippen als “de ultieme jager, heerser, kasteelheer, bouwer, terrorist?” Dit laatste woord brengt ons weer helemaal in het nu. (heden) “Wie is nu de jager of prooi? Wat jaag jij na in jouw leven?” Hoe dan ook “one day we all become the prey” (toekomst).

LangeTafel4, eik en olie, Casimir

De tafel was in oorsprong geen vast meubel, maar werd opgesteld wanneer er nood aan was. De Egyptenaren verstopten de tafel onder hun bed, in de Middeleeuwen stond het tafelblad vaak tegen de muur en was de onderzijde vaak de drager van een schilder- of kunstwerk. 'LangeTafel4' is zo'n mobiele, polyvalente tafel. Het kunstwerk aan de onderzijde is van Stefan Peters.

Dweiltapijt, 4x3m, 100% pure wol, vlakweven, Davy Grosemans - das ding, producent: Belca

De dweil is misschien wel het nederigste product ooit vervaardigd. Een stukje textiel, enkel goed genoeg om vuil en smerigheid mee op te kuisen. Na gebruik bergen we het ver weg op in het poetshok, licht uit. Bij nader inzien is het wel een mooi ding en niet zo banaal als we denken. Het is zonder dat we het beseffen een icoon van het Belgisch design. De dweil is in België al een eeuw lang populair in het huishouden. In de jaren 1950 begint textielfabrikant De Mandel dweilen en vaatdoeken te weven met een streep in de nationale kleuren. Zijn succesvolle idee van de driekleur wordt al snel door anderen overgenomen. Vandaag produceert enkel nog één Belgisch bedrijf dé Belgische dweil. Het dweiltapijt is dan ook een ode aan de machtige Vlaamse textielnijverheid van weleer, evenals een eerbetoon aan een banaal maar mooi product. Een uniek stuk, op ambachtelijke wijze geweven door één van de laatste tapijtproducenten in België.

Tafel-schilderij, verf op leder en eikenhout, Stefan Peters

De basis van dit werk is een schilderijenreeks 'Sliced series', waarbij het geschilderde beeld letterlijk versneden wordt in verticale stroken. Deze stroken, opgesteld als lamellen, beïnvloeden het beeld en geven een nieuwe ruimtelijkheid. De ingreep biedt veel mogelijkheden voor samenwerking met andere disciplines zoals design, beeldhouwkunst of architectuur. Het 'Tafel-schilderij' is een prototype van een vier meter lange tafel op schragen. Net zoals ouder tafel-schilderijen kan dit meubel gedemonteerd worden en als schilderij opgesteld worden. Dit is een eigentijds onderzoek van de landschapsschilderkunst of hoe non figuratief schilderen toch een suggestie van het landschap kan oproepen.

Room divider Lux, stalen, vierkante profielen van 1cm, natuurlijk gelooid leder met gelaserde tekening, Studio Segers en Karen Wuytens

De salonruimte van het Kasteel moet door het gebruik van de juiste kleuren, materialen en sferen luxe en warmte uitstralen. In deze ruimte moet men ‘en petit comité’ ontspannen kunnen samenzitten. Een kamerscherm kan voor de nodige privacy zorgen. Ze kunnen op verschillende manier worden opgesteld: als los element of samen en zo de ruimte opdelen zoals men wil.

Een dun stalen grafietkleurig kader zorgt voor de nodige stabiliteit en geeft een sterk beeldend karakter aan het object. Op het kader wordt gelaserd leder bevestigd in twee vlakken. Een horizontaal vlak zorgt voor de nodige privacy op zithoogte, het verticaal vlak op stahoogte. Kleine U-vormige gelaserde insnijdingen ‘dwarrelen’ over het leder, en zorgen voor een verrassende transparantie en diepte.

Het gebruiken van de voor- en achterkant van het leder en het tonen van de lasnaden van het kader weerspiegelen een wil tot zuiver gebruik van materiaal en het zichtbaar laten van het maakproces.

Horse Deluxe, b-ALLROOM, massief eikenhout en tuigleer, Jeff Rutten - Ick Reuvis

Het object doet denken aan een gympaard. De tuig- en zadelmakerij zijn inspiratie en het is met klassieke meubeltechnieken gemaakt. De ‘Horse Deluxe’ is multifunctioneel en bedoeld voor plaatsen waar mensen samenkomen. Door de vorm en uitstraling zetten ze aan tot gebruik. Men kan erop zitten en hangen of aan tafelen.

Horse hair fabrics geweven muurbekleding en gordijnstoffen in paardenhaar/ linnen/ koper, MGdesign (Martine Gyselbrecht) i.s.m. Van Maele Weavers (Tielt)

Gyselbrecht ontwikkelt een weefsel bestaande uit een ketting in paardenhaar en een inslag in koper en vlas. Hiermee worden de muren van het salon van het kasteel behangen. Voor de soepele gordijnstoffen maakt ze een paardenhaar in de ketting en vlas in de inslag.

Het contrast van de materialen benadrukt de fusie van het heden en het verleden, het organische en het technologisch. De weverij Van Maele Weavers heeft een aantal jaren geleden een methode gevonden om van de korte paardenharen een doorlopende draad te maken. De aaneengeregen haren worden omwikkeld met een water-oplosbare draad die na het weven weggespoeld wordt.

De schoonheid van het paardenhaar kan dankzij het gebruik van de hedendaagse technologie ten volle tot zijn recht komen.

Pancake 01, gehamerd en gepolijst 1.5mm messing blad, handgeblazen glas, LED, Dimatelier - Vladimir Slavov

Schaduwen van oude kroonluchters creëren een fascinerende samenstelling van cirkels in verschillende maten. Vanuit dit idee werd een verlichtingsarmatuur ontwikkeld met een soortgelijke indruk. De wandlampen, met handgevormde metaalonderdelen en in de vorm van een pannenkoek, werden voorzien van zeer lange armen die de verlichtingstoestellen centraal in de kamer samenbrengen en met het spel van lichtcirkels  opnieuw verwijzen naar dezelfde composities als de kroonluchters.

KistKast, massief eik en olie, Casimir

De kist was één van de eerste meubelen van de mens; een mobiel en langwerpig opbergmeubel dat mee kon verhuizen. Door de eeuwen heen transformeerde de kist tot kast; de functie bleef, maar het gebruik en het aanzicht veranderen. Het deksel werd deur, de schotten werden leggers. De 'KistKast' heeft acht poten en behoudt zowel het horizontale aspect van de kist als het verticale van de kast.

Zilver identificatieplaatje aan kettinkje, 200 takken van lokale bomen, Merel Eyckerman, Jenny Stieglitz, Karen Wuytens

Kasteelheren pronkten graag met hun bezittingen. De opstelling van de verzameling gaf een overzicht van de bezittingen en kennis van de eigenaar/verzamelaar. De ronde torenkamer van het kasteel wordt ingericht met een selectie van takken van de bomen uit het Bokrijks’ arboretum. Takken worden aan de muur bevestigd, alsof ze uit de muur ‘groeien’. Elke tak heeft een identificatienummer, want de geselecteerde boomsoorten zijn zeer verscheiden, van bamboe tot eik. Een plafondfresco is het eindpunt van de ‘takken-installatie’.