Staande wip Booischot
Staande wip Booischot - #31

Bouwperiode: 20e eeuw | Afkomstig van: Booischot | Naar Bokrijk gekomen in: 1962 | locatie in het museum: Kempen

Het gebouw en haar verleden

Wie met pijl en boog de houten vogel van de staande wip kon afschieten was voor een jaar lang koning van de schuttersgilde. Wie drie maal na mekaar koning was, werd keizer en genoot van voorrechten in de gilde. Achternamen als De Keyser of De Koninck vinden hun oorsprong in deze sport. Vroeger werd de vogel vastgemaakt aan de wiek van een molen of bevestigde men de vogel op een stok die uit de kerktoren stak. Vanaf de zestiende eeuw ging men ook schieten op een op zichzelf staande constructie zodat men vrijer de plaats voor het schieten kon kiezen.

Wie wordt koning?

Wie met pijl en boog de houten vogel van de staande wip kon schieten, werd een jaar lang koning van de schuttersgilde. Wie drie keer na elkaar koning was, werd keizer. Oorspronkelijk werd de vogel vastgemaakt aan een molenwiek of aan de kerktoren. Vanaf de 16e eeuw bouwde men speciale constructies om op te schieten, zoals je hier ziet.

Van ordehandhaving naar ontspanning

Vanaf de late middeleeuwen verenigden mannen zich in een schuttersgilde. Aanvankelijk om de heer bij te staan in oorlogen, later om hun stad of dorp te verdedigen en de inwoners te beschermen. De gildeleden legden een eed van trouw af en moesten het lokale bestuur en de kerk ondersteunen. Bij brand of overstromingen staken ze ook een handje toe. Elke schuttersgilde had zijn eigen gebruiken en rituelen, inclusief een beschermheilige. Veel schuttersgilden zijn naar die heilige vernoemd. Door het ontstaan van politie- en brandweerkorpsen verloren ze stilaan hun taken. Ze evolueerden tot sociaal-culturele sportverenigingen met jaarlijkse schuttersfeesten, schietwedstrijden en koningsschieten.

Groepsportret

Schuttersgilden lieten zich graag portretteren. De schutters die het konden betalen, poseerden voor een schilder. Die kreeg de opdracht om de schutters stijlvol uit te beelden. Je plaats op het schilderij hing af van hoeveel je de schilder betaalde. Schutters waren meestal gegoede burgers. Ze moesten zich namelijk een eigen wapen kunnen veroorloven voordat ze lid mochten worden.